उपवासाची इडली आणि ढोकळा - Idli Dhokla for fast

उपवासाची  इडली आणि ढोकळा ......हो बरोबर वाचलं तुम्ही.
इडली, ढोकळाच म्हटलं मी. उपवासाला चालेल असा वेगळा पदार्थ. नेहमीच्याच भगर (वरई) व साबुदाणाला नवीन रूपात आज मी घेऊन आली आहे. चला तर बघूया कसं करायचं .

Idli and dhokla for fast.... Yes you read it correctly.... It's idli and dhokla.... but with a twist that can be consumed during fast. Bring you this recipe with our normal fasting ingredients, Samo (Bhagar) and Sago seeds (sabudana). So, let's quickly go through the recipe.

साहित्य:

• १ कप भगर
• १/४ कप साबुदाणा
• १/२ कप दही
• २-३ हिरवी मिरची (ठेचून पेस्ट करून घेणे)
  
• १/२ छोटा चमचा जिरे
• १ चमचा तेल
• १/२ छोटा चमचा खायचा सोडा / Eno
• पाणी

Ingredients :

• 1 Cup samo rice
• 1/4 Cup sago seeds
• 1/2 Cup Curd
• 2-3 Green chillies (grind it to fine paste)
  
• 1/4 Teaspoon Spoon Cumin Seeds
• 1 Table Spoon Oil
• 1/2 TeaSpoon baking soda / Eno
• Water

चटणीसाठी:

• ३ चमचे शेंगदाणा कूट  किंवा १/४ कप भाजून साल काढलेले शेंगदाणे
  
• १/४ ओले नारळाचे काप किंवा २ चमचे खोबरा किस
• २ हिरवी मिरची
• १/२ छोटा चमचा साखर
• मीठ चवीनुसार
• १/२ छोटा चमचे जिरे
• १ चमचा तेल

 
For Chutney :

•  3 Tablespoon roasted peanuts (coarsely grind ) or 1/4 Cup roasted peanuts (peeled)
• 1/4 Cup coconut slices or desiccated coconut
• 2 Green Chilies
• 1/2 teaspoon sugar
• Salt as per test
• 1/4 Teaspoon cumin seeds
• 1 Tablespoon oil
• Water

कृती:

भाग १:

सर्वप्रथम  भगर, साबुदाणा  मंद आचेवर एक एक करून १० ते १२ मिनिट भाजून घ्या. दोन्ही साहित्य थंड झाले एक मिक्सर ला जाडसर रवाळ बारीक करून घ्या.तयार पीठ हवाबंद डब्यात भरून ठेवा. हे पीठ वरील प्रमाणात घेऊन तुम्ही अगोदरच तयार करून ठेवल्यास ऐनवेळेस चटकन वापरू शकता.
 
भाग २:

वरील पिठातील  १/२ कप पीठ घेऊन मी आज इडली व ढोकळा तयार केला आहे.
एक भांड्यात १/२ कप पीठ ,१/२ कप दही एकत्र भिजवून घ्या. खूप घट्ट मिश्रण तयार होईल. त्यात आवश्यकतेनुसार थोडे पाणी टाका खूप पातळ होता कामा नये.तयार मिश्रण झाकून १५ ते २० मिनिट ( थंड वातावरणात १५ मिनिट आणखी) ठेवावे.

ढोकळा किंवा इडली तुमच्या आवडीनुसार करण्यासाठी (कुकरचा डबा/केक पात्र/इडली पात्र)ला तेल लावा.
कुकरमध्ये  किंवा एखाद्या कढईत पाणी घेऊन खाली stand  ठेवून त्यावर हि आपण ढोकळा करू शकतो.
पात्र मध्ये थोडं पाणी टाकून मध्यम आचेवर गॅस सुरु करावा.
* कुकरला ढोकळा करतांना शिट्टी लावू नये.

तयार मिश्रणात मिरचीची पेस्ट (तुमच्या आवडीनुसार कमी जास्त करू शकता ) टाकून एकत्र करा.
नंतर त्यात खायचा सोडा टाकून एकाच दिशेने फिरवत हलकंसं मिक्स करा व तयार मिश्रण पात्रात ओतून घ्या. 

पात्र stand मध्ये ठेवा. १५ ते २० मिनिट मध्यम आचेवर होऊ द्या .गॅस बंदकेल्यावर ५ मिनिट पात्र स्टॅन्ड मध्येच राहू द्या. नंतर बाहेर काढून पूर्ण थंड होऊ  द्या. इडली /ढोकळा प्लेट मध्ये काढून घ्या

ढोकळ्यावर फोडणीसाठी:

ढोकळयाचे चोकोनी काप करून घ्या. तेल गरम करून त्यात जिरे टाका .जिरे तडतडलं कि ते ढोकळ्यावर फोडणी करा.

चटणी :
शेंगदाणे,खोबर , हिरवी मिरची ( तुमच्या आवडीनुसार कमी जास्त करू शकता), साखर ,मीठ चवीनुसार मिक्सर च्या भांड्यात ओतून बारीक करून घ्या.आवश्यकतेनुसार पाणी टाकून थोडे पातळ  करून घ्या. तयार चटणी छोट्या भांड्यात काढून घ्या. तेल गरम करून त्यात जिरे टाका .जिरे तडतडलं कि ते चटणीवर  फोडणी करा.

इडली /  ढोकळा  तयार चटणी सोबत सर्व्ह करा.

Recipe :

Part 1:
First roast sago seeds & Samo rice one by one in a pan on slow heat for 10 to 12 minute. Let it cool completely and then mix then and grind the  mixture to a coarse powder. You can store this powder in airtight container as well for future use.

Part 2:
For this recipe I have used 1/2 cup of the above flour to make batter.
Soak 1/2 cup flour and 1/2 cup curd together in a bowl. A very thick mixture will form. Add a little water as required and it should not be too thin. Cover the batter and keep it for 15 to 20 minutes (15 more minutes in cold weather).

You can  make dhokla or idli as per your choice. Grease the utensil of choice (cooker tin/ cake tin/ idli moulds ) with oil.
For dhokla pour little water in a cooker deep pan and put stand in it .
*Don't use pressure resistent when using cooker.

Add green chilli paste (as per your choice) in batter and mix well. Then add soda to batter and mix it well stirring only in one direction. Pour the batter in utensil and put the utensil on stand in cooker/ pan. Cook for 10-15 minutes on medium flame. Then switch off the gas and allow to  cool as is or 5 more minutes. Take the utensil out and allow it to cool completely.
Transfer idli/ dhokla to the plate.

Tempering for dhokla:

Make slices in dhokla to cut it in square pieces. Use a small frying pan. Heat 2 table spoon of oil. Add cumin seeds to the oil and allow them to crackle. when the seeds start to cracke, pour the tempering evenly on dhokla and allow it to seep in the slices
Chutney:
Add peanuts, coconut, green chillies (you can add more or less as per your liking), sugar, salt to taste to a mixer bowl and grind. Dilute as required by adding water slowly. Transfer the prepared chutney to a small pot. Use same tempering as done for dhokla.

Serve the idli/ dhokla with chutney.